Belarus 1221 trakrorları

Böyütmək | Kiçiltmək AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI
KƏND TƏSƏRRÜFATI NAZİRLİYİ


TEXNİKİ SİYASƏT ŞÖBƏSİ

LƏNKƏRAN DÖVLƏT MAŞIN SINAQ STANSİYASI






Belarus 1221 trakrorlarında baş verə biləcək nasazlıqlar, onların yaranma səbəbləri və aradan qaldırılması yolları.


MEXANİZATOR ÜÇÜN YADDAŞ

Lənkəran - 2015


































AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI
KƏND TƏSƏRRÜFATI NAZİRLİYİ


TEXNİKİ SİYASƏT ŞÖBƏSİ

LƏNKƏRAN DÖVLƏT MAŞIN SINAQ STANSİYASI








Belarus 1221 trakrorlarında baş verə biləcək nasazlıqlar, onların yaranma səbəbləri və aradan qaldırılması yolları.







MEXANİZATOR ÜÇÜN YADDAŞ


Lənkəran - 2015






















Belarus 1221 traktorunda baş verə biləcək nasazlıqlar, onların yaranma səbəbləri və aradan qaldırılması yolları kitabçası bu tipli traktorları istismar edən mexanizatorlar üçün nəzərdə tutulmuşdur.
Tövsiyyə kitabçası Lənkəran Dövlət Maşın Sınaq Stansiyasının mütəxəssisləri tərəfindən hazırlanmışdır.




















2

1. G İ R İ Ş.

„Belarus 1221 traktorlarında baş verə biləcək nasazlıqlar onların yaranma səbəbləri və aradan qaldırılması yolları” broşurası bu tip traktorları istismar edən mexanizatorlar üçün əsas vəsaitdir. Bu broşura traktorların səmərəli istismarı və nasazlıqlara görə boş dayanma hallarını aradan qaldırmaq və traktorun gündəlik iş normativlərini yüksəltmək məqsədilə yazılmışdır. Bu broşuradan istifadə etməklə mexanizator (traktorçu) yaranmış nasazlıqları operativ olaraq aradan qaldırır və bununla təmir işlərinə əmək sərfiyyatını aşağı salır.











3
2. Dizel mühərrikləri
D-260.1 və D-260.2

Parametrlər Ölçü
vahidləri Ölçünün nəticələri
Tip Dördtraktlı dizel turbokompressorla
Silindrin sayı ədəd 6
Силиндрлярин дцзцлцшц bir cərgədə
Silindirlərin işçi həcmi m3 7,12
Silindirlərin işləmə ardıcılığı 1-5-3-6-2-4
Силиндрин диаметри mm 110
Porşenin gedişi mm 125
Sıxma dərəcəsi dərəcə 15
Nominal gücü kVt 114
İstismar gücü kVt 109
Dirsəkli valın nominal dövrlər sayı dövr/dəq 2100
Xüsusi yanacaq sərfi qr/kVt.saat 221
Ümumi yağ sərfiyyarı (yağın dəyişdirilməsi nəzərə alınmaqla) % yanacaq sərfiyyatına
1,1
Dizelin çəkisi kq 650
Soyutma sistemi TOCOLA -70 L 31
Yağlama sistemi M-10 L 22



4

Dizelin nizamlama parametrləri

Parametrlər Ölçü vahidləri Ölçünün nəticələri
Yağlama sistemində yağın təzyiqi MPa 0,28…0,45
Soyutma sistemində soyuducu mayenin temperaturu
So
80…95
Klapanlarda nizamlama:
sovurma klapanları mm 0,25
xaricetmə klapanları мм 0,45
Forsunkada püskürmə təzyiqi MPa 21,6…22,4
Ventilyatorun qayışının tarımlığı mm 29…33
Detalların bərkitmə momentləri
Silindir başlığının boltları N.m 120…210
Dirsəkli valın ana boynun podşipnikləri N.m 220…240
Dirsəkli valın şatun boyunlarının podşipnikləri
N.m
100…120
Nazik çarxın boltları N.m 160…180
Forsunkaların boltları N.m 30…35
Dirsəkli valın şkifinin boltları N.m 160…200









5
3. Əsas mühərrikdə nasazlıqlar
Mühərrik işə düşmür

Yanacaq aparatlarına hava daxil olub Havanı çıxardın, yanacaq aparatlarını yanacaqla doldurun..
Yanacaq süzgəcləri tutulub Süzücü elementləri yuyun və ya dəyişin
Yanacaq nasosun reykası ilişib Yanacaq nasosunu dəyişin və yaxud təmirə göndərin
Xaricetmə və sovurma klapanlarında nizamlama pozulmuşdur Klapanları təmizləyin və nizamlayın.
Qovucu nasosa az yanacaq daxil olur Kopud təmizləyici süzgəci təmizləyin
Mühərrik qeyri sabit işləmir və tam gücünü vermir
Yanacaq aparatlarına hava daxil olub Sistemdən havanı xaric edin
Forsunkaların tozlandırıcılarının deşikləri tutulmuşdur Tozlandırıcı iynənin deşiklərini təmizləyin. Tozlandırıcını yuyun və yaxud dəyişin.
Yanacaq süzgəzləri tutulmuşdur. Kopud təmizləyici süzgəcin elemenlərini dəyişin.
Forsunkada yanacağın püskürmə təzyiqi aşağı düşmüşdür. Forsunkada yanacağın püskürmə təzyiqini nizamlayın.
Yanacaq nasosun plunjeri tutulub Yanacaq nasosu dəyişin və yaxud təmir edin.
6
Silindr başlığında klapanlar ilişib Silindrlər başlığını sökün, klapanı çıxardın və ərpdən təmizləyin.
Klapanın yağı qırılmışdır. Yağı dəyişin.
Yanacaq qovucu nasos nasazdır Sökün və nasosa baxıb təmizləyin.
Yanacaq nasosun plunjer cütləri yeyilmişdir. Yanacaq nasosunu dəyişin və ya təmir edin.
Yanacaq nasosun nizamlanması pozulub. Yanacaq nasosunu sökün və təmir üçün emelatxanaya göndərin.
Porşen qrupu, üzüklər, qilzlər və porşenlər yeyilmişdir. Yeyilmiş hissələri dəyişin.
Mühərrik tüstü verir.
(Qara tüstü və yanacaq yanmır)
Forsunkaların tozlandırıcısısnın iynəsi tutulub və ya ilişib. Tozlandırıcılrın iynəsinin deşiklərini təmizləyin, yuyun və stenddə nizamlayın.
Mühərrik həddindən çox yüklənib. Mühərriki artıq yükləmədən azad edin və ya aşağı sürətə keçin.
Havanın tələb olunan səviyyədə verilməməsi. Hava təmizləyicini yuyun və elementləri dəyişin.
7
Mühərrik birdən dayandı
Yanacaq aparatlarında hava vardır. Havanı çıxardın və baka təzə yanacaq tökün.
Sistemə yanacaq verilmişdir. Yanacağın olmasını yoxlayın. Yanacaq boruların, süzgəclərini və qovucu nasosun sazlığını yoxlayın.
Qilzdə porşen ilişib. Porşeni çıxardın, qilzə baxın tələb olunarsa sıradan çıxmış hissələri dəyişin.
Dirsəkli val ilişib. Şatun və ana boynu içliklərinə baxın, əgər lazımdırsa sıradan çıxmış hissələri dəyişin.
Qazpaylayıcı val ilişib. Qazpaylayıcı valı çıxardın, sıradan çıxmış hissələri dəyişin və ya təmir edin.
Mühərrikdə səs var.
Təmirdən sonra yanacaq nasosunda
moment düzgün qoyulmamışdır. Nasosun püskürmə momentini yoxlayın
Forsunkalardan biri işləmir. Forsunkanın işini yoxlayın.
Klapanla koromslo arasındakı boşluq pozulmuşdur. Klapanlarda ara boşluğu nizamlayın.
Porşen və porşen üzükləri yeyilmişdir. Yeyilmiş hissələri dəyişin.


8
Dirsəkli valın ana və şatun boyunları yeyilmişdir və yaxud içliklər yeyilmişdir. Mühərriki təcili söndürün və nasaz hissələri dəyişin.
Mühərrik qızır.
Soyutma sistemində soyuducu mayenin səviyyəsi aşağıdır. Tələb olunan səviyyə qədər radiatora soyuducu maye tökün. İşləyən matora soyuducu mayeni tədricən tökün.
Ventelyatorun qayışı boşdur. Ventilyatorun qayışının tarımlığını nizamlayın.
Soyuducu mayenin radiatoru tutulub. Radiatoru təmizləyin.
Termostatın klapanı tam açılmayıb. Termostatı dəyişin.
Yağlama sistemində nasazlıq.
Karterdə tələb olunan səviyyədə yağ yoxdur. Karterə yağ tələb olunan səviyyəyə qədər əlavə edin.
Yağın təzyiqini göstərən cihaz düzgün işləmir. Göstərici cihazı dəyişin.
Yağ nasosunun qəbul borusunun toru tutulub və ya çirklənib. Yağ qəbul edici boruda quraşdırılmış toru yuyun.
Yağ təmizləyici süzgəcin süzücü və buraxıcı klapanları işləmir. Klapanları yuyun və təmizləyin.
Yağ nasosun dişli çarxları yeyilmişdir. Yeyilmiş hissələri dəyişin.

9
Yağlama sistemində təzyiq yoxdur.
Manometr nasazdır. Yağ nasosun valı qırılmışdır. Manometri dəyişin. Valı dəyişin.
Yağ nasosunun dişli çarxının ötürücü valında ştift qırılıb. Ştifti dəyişin.
Yüksək yağ sərfiyyatı.
Porşen üzükləri yeyilmiş və yaxud porşen üzərində pərçimlənmişdir. Porşen üzüklərini dəyişin.
Porşen üzükləri ilə porşen üzərindəki kanallar arasında ara boşluğu artmışdır. Porşen üzüklərini və tələb olunarsa porşenləri dəyişin.
Porşen üzükləri qilzin üzükləri divarına kip oturmur. Porşen üzüklərini və tələb olunarsa porşenləri dəyişin.
Mühərrikdə digər nasazlıqlar.
Sapundan tüstü çıxır (Porşen qrupun hissələri yeyilmişdir). Porşen qrupun yeyilmiş hissələrini dəyişin.
Dirsəkli val tam dövr etmir (silindirdə su var). Silindirlər başlığında araqatı (prokladka) dəyişin.
İlişmə muftası.
Sürətlər qutusunda keçirmələr zamanı səs yaranır.
Pedalın boş gedişi çoxalıb Pedalın boş gedişini istismar təlimatına uyğun nizamlayın.


10
Sıxıcı qollar muftanın podşipnikinə
eyni cəviyyədə toxunmur. Nizamlayın.
Disklərdə podkladkalarında
yüksək titrəmə vardır. Diskləri dəyişin.
Nazim çarxın podşipniki
dağılmışdır. Podşipniki dəyişin.
İlişmə muftası işləmir.
Sıxıcı qollarla podşipnik arasında
ara boşluq pozulmuşdur. İstismar təlimatına uyğun nizamlayın.
Aparıcı disklərin friksion üzlükləri
səthləri yağlanıb. Muftanın quru bölməsinə yağın daxil olmasının qarşısını alın, tələb olunarsa friksion üzlükləri dəyişin.
Disklərin üzlükləri yeyilmişdir. Diskləri dəyişin.
Sıxıcı yağlar elastikliyini
itirmişdir. Yağları dəyişin.
Sürətlər qutusu
Hidravlik sistemdə yağın təzyiqi aşağıdır.
Transmissiyanın gövdəsində yağ
tələb olunan səviyyədə deyil. Yağı “P” nöqtəsinə qədər əlavə edin.
Hidravlik sistemin torlu süzgəci çirklənmişdir. Torlu süzgəci yuyun.
Süzgəc-bölüşdürücünün buraxıcı
klapanı tutulmuşdur. Süzgəc-bölüşdürücünün klapanını yuyun.
11
Hidravlik sistemdə yüksək təzyiq var.
Süzgəc-bölüşdürücünün buraxıcı
klapanı tutulub. Klapanı yuyun.
Hidravlik sistemdə təzyiq yoxdur.
Hidravlik sistemin nasosuna
ötürmə verilmir və yaxud ötürmə
ayırılıb. Nasosu sistemə qoşun.
Transmissiyada lazımi səviyyədə
yağ yoxdur. “P” nöqtəsinə qədər yağ əlavə edin.
Sürəti dəyişəndə səs əmələ gəlir.
İlişmə muftası tam ayrılmamışdır. İlişmə muftasını nizamlayın.
Sinxronizatorların və dişli çarxların
konuslu səthi yeyilmişdir. Yeyilmiş hissələri dəyişin.
Arxa körpüdə yaranan nasazlıqlar.
Baş ötürücüdə yüksək səs var.
Baş ötürücünün birləşdirici dişli çarxı düzgün nizamlanmamışdır. Baş örürücünün dişli çarxının birləşməsini nizamlayın.
Baş ötürücüdə ara boşluğunu nizamlayın (0,25...0,55mm), sonra dörd nöqtədə yoxlayın.
Baş ötürücünün son ötürücüsünün
podşipniklərində nizamlama
pozulmuşdur. Podşipniklərin tələb olunan səviyyədə sıxılmasını təmin edin.
12
Transmissiyanın gövdəsində yağın
səviyyəsi aşağıdır. Transmissiyanın gövdəsində yağın səviyyəsini yoxlayın və tələb olunursa əlavə edin.
Dişli çarxların dişləri
zədələnmişdir. Dişli çarxın vəziyyətini yoxlayın. Qırılma, zədələnmə və sairə olmamalıdır.
Differensialın blokirovkası işləmir.
Blokirovkanın muftasının
disklərinin səthinə yağ düşmüşdür. Йаьын дамъыланмасыны арадан галдырын вя дискляри йуйун.
Blokirovkanın muftasının
disklərinin friksion üzlükləri
yeyilmişdir. Diskləri dəyişin.
Blokirovkanın muftasının
diafraqması zədədlənmişdir. Diafraqmanı dəyişin.
Blokirovkanın icraedici
mexanizminin birləşdiricisində yağın səviyyəsi aşağıdır. Blokirovkanın muftasının birləşdirici mexanizmində yağın səviyyəsini və təzyiqini yoxlayın (təzyiq 9+1,0 kqs/sm2 olmalıdır).
Blokirovkanın idarəedici elektrohidravliki klapanı işləmir. Qoruyucuların, rele və elektrik şəbəkəsinin digər elementlərinin, zolotnikin rahat gedişini yoxlayın və nasazlıqları aradan qaldırın.
13
Tormoz sistemində baş verə biləcək nasazlıqlar.
Keyfiyyətsiz tormozlama.
Tormoz pedalın gedişi artıb. İstismar təlimatına uyğun olaraq nizamlayın.
Tormoz disklərin səthləri
yağlanmışdır. Diskləri benzinlə yuyun və ya yeyilmiş diskləri dəyişin.
Sağ və sol təkərlərin tormozlarında nasazlıq.
Tormoz padalında gedişin
nizamlanması pozulmuşdur. Nizamlayın.
Disklərin fiksion səthləri
yeyilmişdir və ya yağlanmışdır. Diskləri dəyişin və ya benzinlə yuyun.
Tormozlamanın baş verməməsi.
Şarik və sıxıcı disklərin profil
kanallarının səthlərinin yeyilməsi. Sıxıcı diskləri dəyişin.
Tormoz pedalların həddindən az
gedişinin olması. Nizamlayın.
Tormoz linginin val üzərində özü-özünə blokirobka olunması.
Sağ lingin altında valı üzərində oturacaq yeri paslanmışdır. Valdan sağ tormozun lingini sökün, val üzərində oturacaq yerinin təmizləyin. “Litol-24” yağı ilə səthi yağlanıb yerinə qoyun.

14
Güc valında baş vermiş nasazlıqlar.
Güc valı burucu momenti tam ötürmür.
Güc valın idarəetməsi
pozulmuşdur Güc valının tormozunun nizamlayın.
Tormoz lentləri yeyilmişdir. Dəyişin.
Hissələrdən hər hansı biri yeyilmiş və ya qırılmışdır. Dəyişin.
Qabaq aparıcı körpüdə baş berə biləcək nasazlıqlar.
Hərəkət zamanı (dönmələrdə)
reduktorda səs əmələ gəlir. Qabaq körpünün birləşmə
rejiminin yoxlayın (birləşmə
rejimi “Ayrılıb” və ya “Aftomat”)
Təkərin dönmə bucağını
yoxlayın. Tələb olunarsa
nizamlayın.
Baş ötürücüdə qızma və səs
yaranır. Aparan və aparılan dişli
çarxda ara boşluğunu yoxlayın.
İlişmə yerlərində əmələ gələn
ləkənin ölçünü və yerləşməsini
yoxlayın.
Təkərləri birdən döndərəndə səs
əmələ gəlir. Sükan idarəetmə qolların barmaqlarını və silindrin barmaqlarının bərkliyini yoxlayın. Tələb olunarsa boşluğu aradan qaldırın.
15
Reduktorun sapunundan yağın
damcılanması. Reduktorda yağın səviyyəsini yoxlayın.
Sapunu çıxardın və deşikdə əlavə filtr qoyun.
Qabaq körpünün ötürücülərində baş verə biləcək nasazlıqlar.
Ötürücünün muftası burucu momenti ötürmür:
Muftanın busterində təzyiq yoxdur. Yağbölüşdürücünü sökün, zolotniki və gövdəni yuyun.
Sistemin elektrik hissəsi nasazdır. Nasazlığı müəyyən edin.
Burucu moment tələb olunan səviyyədə deyil.
Disklər yeyilmişdir. Yeyilmiş diskləri dəyişin.
Ötürməni idarə edən hidravlik sistemdə yağın süzülməsi:
Rezin kipləşdirici üzüklər
yeyilmişdir. Kipləşdirici üzükləri dəyişin.
Porşen və barabanın kipləşdirici
üzükləri yeyilmişdir. Üzükləri dəyişin.
Ötürücü avtomatik rejimdə işləmir.
Avtomatik birləşmə verici datçikin nizamlanması pozulmuşdur. Ayırıcını nizamlayın.
Elektrik avadanlığında nasazlıq
Ampermetr cərəyanı göstərmir.
Ampermetr nasazdır. Ampermetri dəyişin.
Elektrik xəttində qırılma vardır. Qırılmış naqili bərpa edin.
16
Qayış boşdur və ötürməni
generatora vermir. Qayışın tarımlığını nizamlayın.
Generator nasazdır. Generatoru dəyişin və ya təmir edin.
Qısa qapanma nəticəsində
nizamlayıcı rele şəbəkən
ayrılmışdır. Qısa qapanmanı aradan qaldırın və releni nizamlayın.
Ampermetr uzun müddət cərəyanı çox göstərmir.
Akkumulyator batareyası
nasazdır. Akkumulyator batareyasını doldurun və dəyişin.
Gərginliyin nizamlanmasının
səviyyəsi aşağıdır. Gərginliyin nizamlayıcısını təmir edin.
Generetor nasazdır.
Generatorun fazası qırılmışdır. Generatoru nizamlayın və ya dəyişin.
Nizamlayıcı relenin daxilində
qırılma. Nizamlayıcı releni dəyişin.
Akkumulyator batareyasınnda sistematik olaraq cərəyan
boşalır.
Generatora hərəkəti ötürən qayış
boş fırlanır. Qayışın tarımlığını nizamlayın.
Nizamlayıcı reledə gərginliyinin səviyyəsi aşağıdır. Gərginlik relesini nizamlayın və ya dəyişin.

17
Starteri nazim çarxla birləşdirəndə səs əmələ gəlir.
Starterin birləşmə momenti
düzgün nizamlanmamışdır. Starterin birləşmə momentini nizamlayın.
Maxovikdə venisin dişləri və ya
starterin hərərkət ötürücüsünün
dişləri yeyilmişdir. Nasaz hissələri dəyişin.
Starter dirsəkli valı fırlatmır.
Akkumulyator batareyasına gedən elektrik naqillərdən biri qırılmışdır. Naqili etibarlı birləşdirin və sıxın.
Mühərrik nasazdır. Tapın və nasazlığı aradan qaldırın.
Starterin kollektoruna və şetkalarına yağ düşüb. Kollektoru və şetkaları yağdan təmizləyin.
Starterdə qısa qapanma var. Starteri sökün, sıxılmış hava ilə təmizləyin, baxın ki, içəridə qısa qapanma olmasın.
Starterin hərəkət ötürücü çarxı boş fırlanır. Hərəkət ötürücü çarxı sökün və nizamlayın.
Hidravlik sistemdə baş verən nasazlıqlar.
Kənd təsərrüfatı maşınları nəqliyyat vəziyyətində qalmır.
Silindirin rezin kipləşdirici üzükləri yeyilmişdir. Kipləşdirici rezin üzükləri dəyişin.

18
Güc nizamlayıcının bağlayıcı
klapanından yağ damcılanır. Traktorun gedişinin əksinə istiqamətində fiksatorun yerini dəyişin.
Hidravlika asma mexanizminə bağlanmış alət qalxmır.
Yağ bölüşdürücünün ötürücü klapanı tutulub. Klapanı açın və təmizləyin.
Güc silindrin gedişinin hidravlik nizamlayıcı klapanı tutulmuşdur. Bağlayıcı qurğunun qaykasını sona qədər sıxın.
Hidravlik nasos tam birləşmişdir. Hidronasosun ötürücü dişli çarxını nizamlayın.
Hidravlik sistemdə yağın temperaturu yüksəkdir.
Bakda tələb olunan miqdarda yağ yoxdur. Bakın yuxarı nişanlanma nöqtəsinə qədər yağ əlavə edin.
Baldan xarici yağın köpük şəklində çıxması.
Sorucu magistral borudan sistemə hava daxil olmuşdur. Sorucu borunu sıxın və ya aralığı (prokladka) dəyişin.
Kənd təsərrüfatı maşınını özü-özünə nəqliyyat vəziyyətinə qalxır.
Sistemdə hava var. Səbəbini aydınlaşdırın və nasazlığı aradan qaldırın.
Nasosdan yağın xaricə axıdılması. Nasosu dəyişin.
Yağ bölüşdürücünün dəstəyi üzücü dəziyyətdə olduqda traktorlar aqreqatlaşdırılan kənd təsərrüfatı maşın birdən-birə aşağı düşür.
Qoruyucu klapan yoxdur və ya düzgün qoyulmamışdır. Qoruyucu klapanı güc silidrin qapağının səthində olan deşiyə qoyun.
19
M Ü N D Ə R İ C A T


1. GİRİŞ …………………………………………….. 3
2. Dizel mühərrikləri ………………………………… 4
3. Əsas mühərrikdə nasazlıqlar.. …………………….. 6

















20